پوست در این نواحی شامل سه لایه اصلی است:
اپیدرم (Epidermis)لایه بیرونی: نقش حفاظتی دارد و عمدتاً از کراتینوسیت‌ها تشکیل شده است.
ساختار: شامل لایه‌های مختلفی مانند لایه شاخی و لایه بازال است. در لایه بازال، سلول‌های ملانوسیت و لانگرهانس قرار دارند.
درم (Dermis)لایه ضخیم‌تر زیر اپیدرم:مسئول استحکام و انعطاف‌پذیری پوست به دلیل وجود فیبرهای کلاژن و الاستین.
اجزای مهم: رگ‌های خونی، رگ‌های لنفاوی، غدد چربی، غدد عرق، فولیکول‌های مو و نورون‌های حسی.
شبکه عروقی: تغذیه پوست و تنظیم دمای بدن را پشتیبانی می‌کند.

هیپودرم (Hypodermis) یا بافت زیرجلدی :

ترکیب: عمدتاً از بافت چربی تشکیل شده است. وظایف:ضربه‌گیر و عایق حرارتی. مسیر عبور رگ‌های خونی و اعصاب به لایه‌های عمقی‌تر.تامین خون در ناحیه صورت و گردن
شریان صورت: شاخه‌ای کلیدی از شریان کاروتید خارجی است و خون‌رسانی به سطحی‌ترین بخش‌های صورت را تأمین می‌کند.
شریان کاروتید خارجی و شاخه‌های آن: شامل شریان‌های فکی و تمپورال سطحی، که برای ساختارهای عمقی‌تر ضروری هستند.
تخلیه وریدی: از طریق ارتباط با وریدهای عمقی مانند سینوس کاورنوس، می‌تواند بر سلامت سیستمیک اثرگذار باشد.
فولیکول‌های مو و غدد چربی: محل قرارگیری، فولیکول‌های مو در درم تعبیه شده‌اند و توسط غدد چربی احاطه می‌شوند. وظایف:تنظیم دما، از طریق تولید سبوم و تعامل با پوست. ورودی حسی: به دلیل ارتباط با پایانه‌های عصبی. نقش در بیماری‌ها: مانند آکنه، که ناشی از اختلال در عملکرد غدد چربی و فولیکول‌های مو است.
سیستم عصبی : عملکرد حرکتی و حسی صورت
عصب صورت (Facial Nerve): کنترل حرکات عضلات صورت را بر عهده دارد.
عصب سه‌قلو (Trigeminal Nerve): مسئول انتقال حس در ناحیه صورت است.
عملکرد خودمختار (Autonomic)
تنظیم فعالیت غدد عرق: از طریق اعصاب خودمختار انجام می‌شود.
کنترل انقباض و اتساع رگ‌های خونی: به منظور تنظیم جریان خون و دمای بدن

میکروآناتومی لایه‌های پوست

ساختار سلولی اپیدرم:کراتینوسیت‌ها: سلول‌های اصلی که کراتین تولید می‌کنند.سلول‌های لانگرهانس: مسئول شناسایی عوامل مهاجم و تنظیم ایمنی.
لایه شاخی (Stratum Corneum):لایه بیرونی اپیدرم که به‌عنوان سد اصلی در برابر عوامل محیطی عمل می‌کند و شامل 7 زیرلایه از کراتینوسیت‌های مرده (کورنئوسیت‌ها) است که در یک ماتریکس لیپیدی تعبیه شده‌اند.
جزئیات ساختاری و عملکرد:

1.لایه بیرونی (Desquamating Corneocytes):
سلول‌هایی که در فرآیند دِسکوامیشن (لایه‌برداری طبیعی) ریخته می‌شوند.
آنزیم‌ها: مانند کالیکرئین‌ها با شکستن پروتئین‌های چسباننده بین‌سلولی (کورنو‌دسوم‌ها) این فرآیند را تنظیم می‌کنند. 
تعادل بین تشکیل سلول‌های جدید و لایه‌برداری را حفظ می‌کند.
2.لایه فشرده (Compact Layer):
کورنئوسیت‌ها در اینجا به‌طور محکم فشرده شده‌اند و استحکام مکانیکی پوست را افزایش می‌دهند.
وظایف: جلوگیری از از دست دادن بیش‌ازحد آب و محافظت در برابر آسیب‌های مکانیکی.
3.غلاف لیپیدی (Lipid Envelope):
ترکیبات: شامل سرامیدها، کلسترول، و اسیدهای چرب آزاد. 
نقش: این لایه لیپیدی، کورنئوسیت‌ها را احاطه کرده و به‌عنوان یک سد مقاوم در برابر آب عمل می‌کند، که برای جلوگیری از اتلاف آب ترانس‌اپیدرمال (TEWL) حیاتی است.
4. غلاف پروتئینی (Protein Envelope):
ساختار پروتئینی: غنی از پروتئین‌های ساختاری مانند لوریکرین و اینوولکرین.
نقش: تشکیل یک لایه سخت که مقاومت و محافظت پوست را افزایش می‌دهد.
5. لایه میانی شاخی (Mid-Corneum Layer):
ویژگی‌ها:شامل ناحیه گذار بین سلول‌های عمقی مرطوب و کورنئوسیت‌های خشک‌تر بیرونی است.
عملکرد: کمک به انعطاف‌پذیری و کشسانی پوست.
6. لایه زیرین شاخی (Lower Corneum):
ساختار سلولی: کورنئوسیت‌ها در این لایه بزرگ‌تر و کمتر فشرده هستند.
متابولیسم لیپیدی: فرآیندهای مرتبط با سنتز لیپید در اینجا انجام می‌شود که به تشکیل سد پوستی کمک می‌کند.
7. لایه شفاف (Stratum Lucidum):
فقط در پوست ضخیم (مانند کف دست و پا) یافت می‌شود.
ویژگی: یک لایه نازک و نیمه‌شفاف.
عملکرد: ایجاد یک سد اضافی در نواحی تحت اصطکاک زیاد.

عملکردهای کلیدی لایه شاخی (Stratum Corneum):

عملکرد دفاعی(Barrier Function): محافظت در برابر عوامل بیماری‌زا، آلرژن‌ها، و آلاینده‌های محیطی.
تنظیم هیدراتاسیون:حفظ رطوبت از طریق ماتریکس لیپیدی و فاکتورهای طبیعی مرطوب‌کننده (NMFs) موجود در کورنئوسیت‌ها.
محافظت مکانیکی:پیشگیری از آسیب ناشی از اصطکاک و جراحات جزئی.
این سازماندهی لایه‌ای بازتابی از گردش پویا و نوسازی کراتینوسیت‌ها است؛ سلول‌هایی که در لایه‌های بازال تولید می‌شوند، به تدریج به سمت لایه‌های بالاتر مهاجرت کرده و طی فرآیند تغییر شکل به لایه شاخی می‌رسند و در نهایت از سطح پوست دفع می‌شونداین فرآیند در پوست سالم حدود 28 روز طول می‌کشد، اما ممکن است با افزایش سن یا در شرایط خاص پوستی متفاوت باشد.

منابع:

-https://www.niams.nih.gov/health-topics/skin-diseases
-Dawid-Pać R. (2013). Medicinal plants used in treatment of inflammatory skin diseases. Postepy dermatologii i alergologii, 30(3), 170–177. https://doi.org/10.5114/pdia.2013.35620
-Michalak M. (2023). Plant Extracts as Skin Care and Therapeutic Agents. International journal of molecular sciences, 24(20), 15444. https://doi.org/10.3390/ijms242015444
-Minghui Xie, Zibing Jiang, Xingyue Lin, Xingchuan Wei,Application of plant extracts cosmetics in the field of anti-aging,Journal of Dermatologic Science and Cosmetic Technology,Volume 1, Issue 2,2024,https://doi.org/10.1016/j.jdsct.2024.100014.
-Rook's Textbook of Dermatology, 10th Edition (2024)
-Biochemistry of Human Skin ,comprehensive papers and reviews in dermatological journals
-Fitzpatrick's Dermatology