پوست به عنوان بزرگ‌ترین و پیچیده‌ترین عضو بدن، نقشی فراتر از زیبایی دارد و برای سلامت کلی بدن حیاتی است. التهاب پوستی می‌تواند توسط عوامل بیماری‌زا، محرک‌های مکانیکی یا شیمیایی مضر، و واکنش‌های خودایمنی تحریک شود. این فرآیند زیستی پیچیده، هم در ترمیم آسیب‌های بافتی و هم در حفاظت بدن از عناصر مضر نقش دارد و با علائمی همچون قرمزی، تورم، خارش، گرما و درد نمایان می‌شود.
هنگامی که عوامل التهابی حضور دارند، آزادسازی مواد شیمیایی خاص داخل‌سلولی را تحریک می‌کنند. سلول‌های ایمنی نظیر مونوسیت‌ها و ماکروفاژها سپس سایتوکاین‌ها را آزاد می‌کنند، گلیکوپروتئین‌های تنظیمی کلیدی که پاسخ ایمنی را هماهنگ می‌کنند. سایتوکاین‌ها نقش محوری در التهاب ایفا می‌کنند؛ آن‌ها با فعال‌سازی سلول‌های دخیل در فرآیند ایمنی (مانند نوتروفیل‌ها، ماکروفاژها و ماست‌سل‌ها)، تسهیل ارتباطات بین‌سلولی، القای سنتز پروستاگلاندین‌ها، و تأثیرگذاری بر تولید پروتئین واکنشی C، سیستم ایمنی را تنظیم می‌کنند.
سایتوکاین‌ها به طور کلی به دو دسته تقسیم می‌شوند: پروالتهابی (مانند IL-1، IL-6، IL-8، IL-17، IL-18، اینترفرون‌های آلفا و بتا، و TNF) و ضدالتهابی (مانند IL-4، IL-10،  .IL-13 غلبه سایتوکاین‌های پروالتهابی معمولاً به التهاب سیستمیک منجر می‌شود، در حالی که سایتوکاین‌های ضدالتهابی اثرات التهابی را تعدیل کرده و پاسخ ایمنی را متعادل می‌سازند.
بیماری‌های التهابی مزمن اغلب نتیجه بی‌نظمی در فرآیندهای التهابی هستند، به ویژه تولید بیش از حد واسطه‌های پروالتهابی مانند IL-1β، IL-6، TNF-α، و PGE2، که منجر به یک زنجیره واکنش‌های التهابی می‌شوند. در بیماری‌های التهابی پوستی، اغلب اختلالاتی در بیوسنتز ایکوزانوئیدها مشاهده می‌شود. ایکوزانوئیدها شامل انواع پروستاگلاندین‌ها مانند PGD، PGE، PGF، پروستاسیکلین‌ها (PGI)، ترومبوکسان‌ها (TXA)، و لوکوترین‌ها  LTB، LTC، LTDهستند که همگی از اسید آراشیدونیک، یکی از اجزای فسفولیپیدی غشای سلولی، مشتق می‌شوند. این واسطه‌ها در اپیدرم به دنبال برخی محرک‌ها سنتز می‌شوند و التهاب پوستی اغلب با عدم تعادل در سیستم نوروایمونولوژیک همراه است، که منجر به افزایش تولید واسطه‌های عصبی نظیر ماده P می‌شود.
یکی از بیماری‌های شناخته‌شده مرتبط با التهاب پوستی، درماتیت آتوپیک (یا اگزمای آتوپیک) است. این بیماری مزمن با یک واکنش ایمنی بیش‌فعال در افراد دارای زمینه ژنتیکی مشخص می‌شود. اصطلاح "درماتیت آتوپیک" در سال 1933 توسط درماتولوژیست‌های فرد وایز و ماریون سولزبرگر معرفی شد. علائم رایج آن شامل خشکی شدید پوست، خارش، قرمزی، پوسته‌ریزی، تحریک، تورم و تاول‌های پر از مایع است. درماتیت آتوپیک معمولاً از دوران کودکی آغاز می‌شود اما می‌تواند در هر سنی بروز کند. این بیماری مسری نیست، به این معنا که از فردی به فرد دیگر منتقل نمی‌شود.
آکنه
آکنه چیست؟ آکنه زمانی ایجاد می‌شود که فولیکول‌های پوستی به دلیل انسداد ناشی از چربی غدد، باکتری‌ها و سلول‌های مرده به هم می‌چسبند و ملتهب می‌شوند.
آلوپسی آره‌آتا
آلوپسی آره‌آتا چیست؟ این بیماری فولیکول‌های مو (که مو را تولید می‌کنند) را مورد حمله قرار می‌دهد. در بیشتر موارد، موها به صورت تکه‌های کوچک و گرد می‌ریزند.
درماتیت آتوپیک
درماتیت آتوپیک چیست؟ این بیماری پوستی باعث خارش شدید می‌شود. خاراندن می‌تواند منجر به قرمزی، تورم، ترک‌خوردگی، ترشح مایع شفاف، پوسته‌ریزی و ایجاد لایه‌های سخت شود.
اپیدرمولیز بولوزا
اپیدرمولیز بولوزا چیست؟گروهی از بیماری‌ها هستند که باعث ایجاد تاول‌های دردناک روی پوست می‌شوند. این تاول‌ها در صورت عفونت ممکن است مشکلاتی ایجاد کنند.
هیدرادنیت چرکی (HS)
هیدرادنیت چرکی چیست؟ این بیماری مزمن و غیرمسری التهابی به صورت برجستگی‌هایی شبیه به جوش یا دمل و مسیرها یا مجراهایی در زیر پوست ظاهر می‌شود.
ایکتیوز
ایکتیوز چیست؟این بیماری اختلالی است که پوست را خشک و ضخیم می‌کند و ظاهری شبیه به فلس ماهی ایجاد می‌کند.

پاچیونیچیا کانجینیتا
پاچیونیچیا کانجینیتا چیست؟یک اختلال نادر است که باعث ضخیم شدن ناخن‌ها و ایجاد پینه‌های دردناک در کف پا و سایر علائم می‌شود.
پمفیگوس
پمفیگوس چیست؟بیماری‌ است که در آن سیستم ایمنی به سلول‌های سالم لایه بالایی پوست حمله می‌کند و باعث ایجاد تاول می‌شود.
پسوریازیس
پسوریازیس چیست؟ بیماری پوستی است که باعث قرمزی و پوسته‌پوسته شدن پوست می‌شود. ممکن است درد، تورم یا گرما در محل آسیب دیده حس شود.
پدیده رینود
پدیده رینود چیست؟این بیماری رگ‌های خونی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و باعث می‌شود خون کافی برای مدت زمان مشخصی به دست‌ها و پاها نرسد.
روزاسه
روزاسه چیست؟ بیماری مزمنی است که باعث قرمزی و جوش‌های چرکی، معمولاً در صورت، می‌شود. همچنین ممکن است پوست ضخیم‌تر شده و مشکلات چشمی ایجاد کند.
اسکلرودرما
اسکلرودرما چیست؟این بیماری باعث سفت و سخت شدن پوست شده و ممکن است به رگ‌های خونی و اندام‌ها آسیب برساند.
ویتیلیگو
ویتیلیگو چیست؟اختلالی است که باعث ایجاد لکه‌های سفید روی پوست می‌شود. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که سلول‌های تولیدکننده رنگدانه در پوست از بین بروند.

درماتیت آتوپیک: توضیحات بیشتر
این بیماری به خارش شدید معروف است که اغلب منجر به خاراندن می‌شود و علائم را تشدید می‌کند. خاراندن می‌تواند باعث قرمزی بیشتر، تورم، ترک‌خوردگی و حتی ترشح مایع شفاف، همراه با پوسته‌ریزی و سفت شدن پوست شود. این بیماری معمولاً دارای دوره‌هایی از تشدید علائم (فازهای حاد) و بهبود موقت یا خاموشی (فازهای فروکش) است.
علت دقیق درماتیت آتوپیک مشخص نیست، اما عوامل ژنتیکی، حساسیت سیستم ایمنی، و عوامل محیطی در بروز آن نقش دارند. زندگی با این بیماری چالش‌برانگیز است، زیرا شدت و محل علائم می‌تواند کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد.
عوامل خطر:
سابقه خانوادگی درماتیت آتوپیک، تب یونجه، یا آسم احتمال ابتلا به این بیماری را افزایش می‌دهد.
علائم برجسته:
خارش شدید
لکه‌های قرمز و خشک پوست
بثورات پوستی که ممکن است در اثر خاراندن تراوش کنند یا خونریزی کنند
ضخیم شدن و سخت شدن پوست در نواحی مبتلا
در نوجوانان و بزرگسالان، این بیماری اغلب به صورت بثورات قرمز تا قهوه‌ای تیره پوسته‌دار در مناطقی مانند دست‌ها، گردن، داخل آرنج‌ها و زانوها، اطراف چشم‌ها، مچ پا و پاها ظاهر می‌شود. خاراندن می‌تواند این لکه‌ها را بدتر کرده و باعث خونریزی و پوسته‌ریزی شود.
ویژگی‌های دیگر:
چین اضافه در زیر چشم‌ها (چین دنی-مورگان)
تیره شدن پوست زیر چشم‌ها
افزایش چین‌های کف دست و کف پا
این بیماری در پوست‌های تیره‌تر ممکن است باعث تغییر رنگ (تیره‌تر یا روشن‌تر شدن) در نواحی آسیب‌دیده شود.
افراد مبتلا به درماتیت آتوپیک و بیماری‌های مرتبط
افراد مبتلا به درماتیت آتوپیک بیشتر در معرض ابتلا به بیماری‌هایی مانند آسم، آلرژی (از جمله آلرژی‌های غذایی) و مشکلات پوستی دیگر مانند ایکتیوز هستند که باعث خشکی و ضخامت پوست می‌شود. همچنین، مشکلات سلامت روان مانند افسردگی، اضطراب و اختلالات خواب در این افراد شایع است.
عوارض درماتیت آتوپیک
درماتیت آتوپیک ممکن است به عوارض زیر منجر شود:
عفونت‌های باکتریایی پوست: این عفونت‌ها بر اثر خاراندن تشدید می‌شوند و مدیریت بیماری را دشوارتر می‌کنند.
عفونت‌های ویروسی: از جمله زگیل و تب‌خال.
اگزمای دست و مشکلات چشمی: مانند ورم ملتحمه و بلفاریت که باعث قرمزی و تورم اطراف چشم می‌شوند.
علل احتمالی درماتیت آتوپیک
علت دقیق درماتیت آتوپیک همچنان ناشناخته است، اما مشخص شده است که تغییرات در سد محافظتی پوست باعث از دست رفتن رطوبت، خشکی، آسیب پوست و التهاب می‌شود. تحقیقات جدید نشان داده‌اند که التهاب به طور مستقیم باعث خارش شده و خاراندن، پوست را بیشتر آسیب‌پذیر می‌کند و خطر عفونت باکتریایی را افزایش می‌دهد.
عوامل موثر در تضعیف سد پوستی
عوامل مختلفی می‌توانند به تضعیف سد پوستی منجر شوند، لایه‌ای که وظیفه حفظ رطوبت پوست را بر عهده دارد:
جهش‌های ژنتیکی: برخی از مطالعات، جهش‌های ژنی خاصی را شناسایی کرده‌اند که بر پروتئینی حیاتی برای حفظ سلامت سد پوستی تأثیر می‌گذارد. سطوح ناکافی این پروتئین باعث از دست رفتن رطوبت پوست و افزایش حساسیت سیستم ایمنی به عوامل محیطی می‌شود.
اختلالات سیستم ایمنی: سیستم ایمنی معمولاً از بدن در برابر عفونت‌ها و بیماری‌ها محافظت می‌کند. با این حال، فعالیت بیش از حد یا اختلال در عملکرد آن می‌تواند باعث ایجاد التهاب بیش از حد در پوست شود که با توسعه درماتیت آتوپیک مرتبط است.
عوامل محیطی: عوامل محیطی می‌توانند سد محافظتی پوست را ضعیف‌تر کنند و باعث از دست رفتن رطوبت و تحریک درماتیت آتوپیک شوند. عوامل رایج عبارتند از:
دود سیگار
آلودگی‌های هوا
عطرها و ترکیبات موجود در محصولات پوستی و صابون‌ها
شرایطی که پوست را بیش از حد خشک می‌کنند
در مجموع، ترکیبی از عوامل ژنتیکی، ایمنی و محیطی باعث ایجاد این بیماری می‌شود و مدیریت آن نیازمند شناسایی و کاهش عوامل محرک است.
 

منابع: